Beeldende Kunst & Design

Op deze pagina lees je meer over mijn zoektocht naar wat mij interesseerde en wat ik het afgelopen half jaar heb geleerd over de beeldende kunst en design sector.

Werkveld

Het eerste beeld wat ik kreeg bij Design & Beeldende Kunst is een schilderij van Vincent van Gogh waar mensen uren naar kunnen staren. Voor mij is het interessant voor even, maar al snel ben ik niet meer geprikkeld en wil ik meer prikkels krijgen. Helaas krijg ik dat niet altijd van schilderijen. Maar het werkveld Design & Beeldende kunst is zoveel meer dan dat.  Ik wist dit natuurlijk al wel, maar waar moest ik beginnen om verder te ontdekken wat de wereld nog meer te bieden had? Door het bezoek aan Art-Rotterdam, de interessante lessen die we kregen op de HKU van Souwie, een gastdocent en het interview werd het wereldje mij steeds duidelijker.

Deze wereld is enorm breed en heeft veel meer mogelijkheden dan ik ooit had gedacht. Het wereldje sprak mij altijd aan omdat ik het fascinerend vind hoe mensen hun creativiteit in allerlei vormen van beeld kunnen brengen. Maar hoe kon ik ooit onderdeel daarvan worden? Ik ontdekte dat er awards zijn waarmee je talenten kan ondersteunen, extra opleidingen voor talenten, je kan adviseur worden of bij labels gaan werken, je wordt criticus of journalist of gaat projecten begeleiden. Noem het maar op, zoveel kan, met betrekking tot Beeldende Kunst en Design!

Ik ontdekte in het afgelopen half jaar dat kunst met een boodschap mij aansprak; denk hierbij aan social-art of kunst met een maatschappelijke betekenis. Het bezoeken van de Dutch Design Week vond ik geweldig, ook dit is een onderdeel van de richting Beeldende Kunst en zoals het zegt: Design. Tijdens de Corona-crisis stelde veel beeldende kunst en design instellingen zich open voor bezoekers. Zo kwam ik bij MOMA die online lessen verzorgde over moderne kunst. Zo laat deze gekke tijd weer zien hoe belangrijk kunst en cultuur is voor de mens en wat voor oplossingen wij kunnen bedenken als mens. Dit liet mij inzien dat kunst weer een enorme bijdragen is aan de maatschappij. Ondanks dat de overheid het nog niet helemaal inziet merk ik aan mijzelf en de mensen om mij heen dat dit besef steeds groter wordt. Daarom spreken initiatieven zoals ClickNL.nl mij enorm aan. Deze organisatie probeert samenwerkingen te stimuleren tussen wetenschappers en kunstenaars. Als we iets voor de toekomst willen betekenen is kunst misschien wel het allerbelangrijkste.

Het bezoek aan Rotterdam-Art liet mij inzien dat het enorm interessant is om door het wereldje heen te prikken. Zelf zou ik nooit kunst willen verkopen, maar het bieden van kansen aan kunstenaren of kunsthandelaren vind ik dan weer juist wel heel interessant. Hoe organiseer je zo’n evenement, wie mogen daar staan en wat is het verdienmodel hierachter? Deze vragen stimuleerde mij om steeds kritischer en vooral nieuwsgieriger te gaan kijken naar deze creatieve wereld. De beeldende kunst en design industrie is een wereld dat altijd zal blijven bestaan. Het is altijd om ons heen en zal zich altijd blijven ontwikkelen. Hierdoor ontstaan er steeds weer nieuwe kansen, zowel op economisch gebied als voor de kunstenaren. Zoals eerder gezegd heeft kunst een grote bijdragen aan onze maatschappij en ik denk dat dit alleen nog maar belangrijker gaat worden.

Relevante Organisaties in Nederland

Dutch Design Week

Ieder jaar in oktober vindt in Eindhoven de Dutch Design Week (DDW) plaats. Op dit designevenement worden concepten van 2600 ontwerpers gepresenteerd en wordt het evenement bezocht door zo’n 350.000 bezoekers uit het binnen- en buitenland. Omdat dit evenement zo groot is duurt het 9 dagen en zijn alle tentoonstellingen versprei over meer dan 100 locaties. De Dutch Design Week is het grootste design event van Noord-Europa. Een ander groot Design Event in Europa vindt plaats in Milaan. Samen met dit evenement zet de DDW zich wereldwijd op de kaart als een van de grootste design evenementen. Het evenement geeft enorm veel ontwerpers de mogelijkheid om hun werk te presenteren. Op het evenement worden vaak ook veel prijzen weggeven waardoor er weer nieuwe kansen worden gevormd. Dit evenement is enorm succesvol omdat het zich richt op internationaal denken, samenwerken, maar vooral ook op de probleemoplossing gerichte talenten die ontwerpers bezitten.  

Rijksmuseum

Met een collectie van meer dan een miljoen objecten is het rijksmuseum een van de meest relevante organisatie in Nederland omdat zij door hun variërende aanbod van kunst, mensen en geschiedenis met elkaar verbinden. Naast dat zij kunst laten zien in het museum, beheren zij ook kunst dat belangrijk is voor onderzoek, doen zij zelf onderzoek, restaureren en conserveren zij kunst. Door de grote verzameling is het rijksmuseum een van de belangrijkste instellingen van Nederland die onze kunst en cultuur presenteert. Zo zie je dat het Rijksmuseum bijna altijd door iedere basis- of middelbare school wordt bezocht om kinderen meer bij te brengen over onze cultuur. Hierin zie je (opnieuw) hoe belangrijk beeldende kunst is voor de maatschappij.

Mondriaanfonds

Het Mondriaan fonds is een stimuleringsfonds voor beeldende kunst, vormgeving en cultureel erfgoed. Het fonds zorgt er voor dat projecten en activiteiten van kunstenaars uit Nederland worden bevordert. Het Mondriaanfonds wordt gefinancierd door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Hierdoor komt er in verhouding met andere fondsen veel meer geld vrij. Het Mondriaan Fonds is hierdoor gedeeltelijk een stichting en dus ook niet gericht op winst. Het Mondriaanfonds zet zich in op meerdere vlakken. Van een samenwerking tussen een museum en een kunstenaar tot een galerie die in het buitenland Nederlandse kunst vertoont of de ondersteuning van een curator. Daarnaast is er veel aandacht voor talentontwikkeling en praktijkverdieping. Doordat dit fonds zich vooral richt op Nederlandse kunst is het een belangrijke instelling in Nederland. Het bevordert de kansen voor beeldende kunstenaars, vormgevers en onderhoudt het cultureel erfgoed.

Trends in de Beeldende Kunst & Design wereld

Ecologie, Natuur en Milieu

De afgelopen jaren is het milieu een steeds groter ontwerp geworden. Hiervoor komen steeds meer technologische oplossingen maar ook is wereldwijd op allerlei manieren steeds meer aandacht voor. Kunst is hierin een belangrijke vorm. Kunstenaars zijn in staat om de huidige ontwikkelingen te verbeelden en met kunst kan vaak een boodschap sterker overgebracht worden. Ook werken er steeds meer kunstenaren samen met universiteiten en grote bedrijven om een creatieve draai te geven aan nieuwe ontwerpen. Zo werd er in de Dutch Design Week in Eindhoven veel aandacht besteed aan nieuwe ontwikkelingen. Je zag oplossingen voor groenere steden en ontwerpen waarbij eigen afval werd hergebruikt.

Social-design

De laatste jaren is het steeds fundamenteler in de kunst geworden om een politiek en maatschappelijk onderwerp te koppelen. Kunstenaar kunnen door hun werk steeds beter de ogen openen van mensen over wat om ons heen gebeurt, maar ook over ons te wachten staat. Waar eerst design werd gezien als een ontwerp zoals een meubilair, wordt design nu gezien als een toepassingsmogelijkheid. Op gebied van huidige maatschappelijke discussies zoals het klimaat wordt social-design steeds meer ingezet. Zo laat het werk Lines (57° 59 ́N, 7° 16 ́W)- Timo Aho en Pekka Niittyvirta in Schotland duidelijk zien hoe de stijging van het water de kustgebieden bedreigt. Door een duidelijk en simpel ontwerp geeft dit werk een duidelijke boodschap, die in de vorm van taal vaak niet overkomt.

HighTech Toepassingen

In de kunst zijn steeds meer ontwikkelingen op gebied van technologie. Digitaal printen en het gebruiken van robots en nieuwe technologieën geven kunstenaars vandaag de dag steeds meer mogelijkheden. Zo maken kunstenaren door middel van computerprogramma’s geautomatiseerde kunst waarbij een robot een ontwerp uittekent.

Multidisciplaire kunst

De laatste jaren is steeds meer kunst multidisciplinair doordat er steeds meer mogelijkheden zijn op gebied van technologie. Vaak uit dit zich in de vorm van performances, grote presentaties en installaties. Een voorbeeld hiervan is Iris van Herpen die in haar shows zich niet alleen focust op haar ontwerpen maar ook werkt zij samen met choreografen, musici en zet zij technologische mogelijkheden in. Zo betrekt zij ook visuele kunst bij haar shows om een groter en indrukwekkender effect te creëren. Andere cross-overs die terug te zien zijn in musea en op beurzen, zijn samenwerkingen tussen design, kunst, fotografie en video. Video wordt niet alleen meer gepresenteerd op een vlak scherm maar ook op driedimensionale figuren. Multidisciplinaire kunst zorgt er voor dat steeds meer kunstenaren samen gaan werken en het beeld van een eenzame kunstenaar in een atelier meer verdwijnt.  

Interview met Moni

In plaats van een meeloopdag heb ik een interview gehad met Moni. Moni werkt als galerie assistent en beantwoorde mijn volgende vragen:

• Zou je kort kunnen omschrijven waar je werkt en wat jouw functie is?
• Welke consequenties ondervindt de galerie door de Corona-crisis? Ontstaan er nieuwe mogelijkheden?
• Hoe gaan jullie hier mee om?
• Wat voor effect heeft dit op jouw werk?
• Zie je het als een positieve uitdaging?
• Hoe zie je de toekomst van jou werk door de crisis?
• Hoe verwacht je dat de toekomst van de galerie er uit zal zien?

Uit deze vragen kwam een mooi gesprek en vertelde zij het volgende.

Mijn naam is Moni en ik werk bij galerie Christian Ouwens sinds afgelopen februari. Moni heeft een langer verleden bij galeries: Galerie Bart en Galerie Nijmegen en ook werkte ze bij een Galerie in Amsterdam. Zij is dus al bekend met de beeldende kunstwereld en dan vooral gericht op de exposities en verkoop in galeries. In de galerie is zij werkzaam als assistent, met het idee om in de toekomst meer te gaan managen aangezien ze dit in het verleden al heeft gedaan. De galerie waar zij werkt is een medium-grote galerie aan het Eendrachtsplein in Rotterdam. Deze galerie heeft ongeveer 10 vaste kunstenaars waar ze langdurig mee werken. Het zijn een aantal klassiekers (bijvoorbeeld Piet Hein Eek en Armando), maar ook een aantal jonge kunstenaars. Het aanbod varieert van schilderkunst tot beeldhouwkunst, grafisch werk en ook design. Denk hierbij aan lampen, tafels en kasten. Hierdoor is de galerie erg divers.

Door de coronacrisis komen er bijna geen mensen meer naar de galerie. De mensen die nu komen, komen op afspraak, maar dit is helaas niet te vergelijken met hoe het ervoor verliep. Ook is er nu geen tentoonstelling en kan er geen reclame gemaakt worden. Hierdoor is er nauwelijks meer communicatie naar buiten. Een voordeel is dat nu de galerie goed opgeruimd kon worden waardoor ze nu weten dat er veel voorraad is wat ze goed kunnen verkopen. Dit gaat van een boek tot een schilderij van Armando. Op het moment moeten ze het wel echt hebben van vaste klanten. Zelf merkt zij dat de dingen die worden gekocht vaak worden gekocht om de galerie te ondersteunen. Verder zijn ze de galerie opnieuw aan het indelen en knappen ze alles weer een beetje op.

Moni vertelde mij dat deze tijd de galerie ook mogelijkheden geeft. Ze zijn een webshop begonnen waarop ze spullen kunnen verkopen die in de galerie liggen maar niet zo snel zichtbaar zijn. Denk hieraan kleine designs: boeken, kleine beelden en servies. Zo maken ze het werk meer zichtbaar voor de kopers. Ze willen dit doen omdat de cashflow niet goed loopt. Vaak wordt er iets verkocht wat heel duur is, maar vervolgens duurt het weer maanden voordat er iets verkocht wordt. Door een webshop in te zetten verwachten ze dat ze vaker iets verkopen. Ook zijn ze hierdoor beter online zichtbaar en dit zorgt er voor dat uiteindelijk meer mensen naar de galerie zullen komen.

Moni verteld in het gesprek met mij dat ze echt even goed heeft nagedacht over de vragen die ik haar had opgestuurd. Samen met haar vriend heeft ze een momentje genomen om te brainstormen over de betekenis van de corona-crisis op de kunst en cultuur sector. Volgens Moni vormt de kunst en cultuursector de identiteit van een mens, het is een manier om jezelf te vormen. Wat vind je zelf belangrijk en interessant? Door de corona vallen deze gedachten soms eigenlijk helemaal weg, waardoor je merkt dat je ook zonder kan; het is geen eerste levensbehoeften maar wel belangrijk voor je eigen ontwikkeling. Hierin ziet Moni een mooie tweestrijd ontstaan.

Voor haar persoonlijk verandert haar werk wel. Ze kan geen beursdeelnames meer organiseren of echt kunst verkopen. Ze ziet dit als een positieve uitdaging, ze ziet om zich heen dat iedereen creatief is om op een andere manier na te denken; men wordt er juist creatiever van. Ze ziet dat het mensen verbindt en dat het een moment is om stil te staan. Wat vind je zelf belangrijk en hoe kan je dat realiseren? Is de vraag die voor haar centraal staat op het moment.

Voor de galerie is het belangrijk dat ze uiteindelijk weer mensen kunnen ontvangen. Dit is spannend omdat er uiteindelijk maar maximaal 10-20 mensen aanwezig mogen zijn. Hiervoor is ze van alles aan het bedenken. Vaak is een bezoek van een galerie een impulsief bezoek, dat valt helaas wel weg. Door juist wel op afspraak te werken is er wel meer aandacht per persoon. Vaak komen er zo’n 100 mensen naar een opening waardoor je niet iedereen kan spreken. Doordat het bezoek nu gerichter is en je weet wie er komen, is er een betere focus en kunnen de belemmeringen van de corona-crisis dus ook een voordeel zijn. Door nu de website op te zetten en meer zichtbaar te zijn op social-media denken ze ook meer mensen te bereiken. Doordat ze merkt dat mensen meer naar elkaar om kijken en meer geïnteresseerd zijn in elkaar in deze tijd, is dit een mooi gegeven die ze wilt meenemen in het werk in de galerie.